Trong bối cảnh toàn cầu ngày càng quan tâm đến sự phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội, ESG và báo cáo bền vững đã trở thành xu hướng tất yếu mà các doanh nghiệp Việt Nam không thể bỏ qua. Việc áp dụng ESG không chỉ nâng cao hình ảnh thương hiệu, mà còn giúp doanh nghiệp phát triển lâu dài, thu hút đầu tư và tuân thủ các quy định pháp lý quốc tế.
Từ năm 2025, nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam bắt đầu xây dựng báo cáo phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế. Đồng thời triển khai kế toán môi trường để theo dõi và giảm thiểu tác động tiêu cực lên hệ sinh thái. Bài viết này sẽ phân tích xu hướng, lợi ích, thách thức và hướng dẫn áp dụng ESG cho doanh nghiệp Việt Nam.
Mục lục
ESG là gì?
ESG là bộ ba các tiêu chí phi tài chính được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động bền vững và tác động xã hội của một doanh nghiệp.
Environmental (Môi trường): Liên quan đến các tác động của doanh nghiệp đến môi trường tự nhiên. Các yếu tố bao gồm: quản lý khí thải carbon, sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý chất thải và ô nhiễm, sử dụng tài nguyên hiệu quả, bảo tồn đa dạng sinh học và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Social (Xã hội): Tập trung vào mối quan hệ của doanh nghiệp với nhân viên, nhà cung cấp, khách hàng và cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động. Các yếu tố bao gồm: điều kiện lao động công bằng, an toàn và sức khỏe nghề nghiệp,…
Governance (Quản trị): Đề cập đến cách thức doanh nghiệp được điều hành, lãnh đạo và kiểm soát. Các yếu tố bao gồm: cấu trúc quản trị công ty, đạo đức kinh doanh, chống tham nhũng, minh bạch thông tin,…
Tại sao ESG trở nên quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam?
Xu hướng áp dụng ESG và báo cáo bền vững tại Việt Nam đang tăng tốc bởi nhiều yếu tố:
Áp lực từ nhà đầu tư
Ngày càng nhiều quỹ đầu tư, đặc biệt là quỹ đầu tư nước ngoài, xem xét các yếu tố ESG như một tiêu chí quan trọng khi ra quyết định đầu tư. Họ tin rằng các doanh nghiệp có hiệu suất ESG tốt sẽ có khả năng quản lý rủi ro tốt hơn và tạo ra lợi nhuận bền vững trong dài hạn.
Yêu cầu từ khách hàng và người tiêu dùng
Người tiêu dùng ngày nay có xu hướng ủng hộ các thương hiệu có trách nhiệm xã hội và môi trường. Việc công bố thông tin ESG và báo cáo bền vững giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu và thu hút tệp khách hàng có ý thức.
Tuân thủ pháp luật và quy định
Chính phủ Việt Nam và các cơ quan quản lý đang dần đưa ra các quy định chặt chẽ hơn về bảo vệ môi trường, lao động và quản trị công ty, thúc đẩy các doanh nghiệp phải tuân thủ và công bố thông tin ESG và báo cáo bền vững.
Quản lý rủi ro và cơ hội
ESG giúp doanh nghiệp nhận diện và quản lý các rủi ro phi tài chính như biến đổi khí hậu, thiếu hụt tài nguyên, tranh chấp lao động, hay bê bối quản trị. Đồng thời, nó mở ra các cơ hội mới trong việc phát triển sản phẩm/dịch vụ bền vững, tiếp cận thị trường mới và thu hút nhân tài.
Nâng cao năng lực cạnh tranh
Doanh nghiệp áp dụng tốt ESG sẽ có lợi thế cạnh tranh, đặc biệt khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi các đối tác quốc tế ngày càng yêu cầu cao về tiêu chuẩn ESG.
ESG và báo cáo bền vững
Áp dụng ESG và báo cáo bền vững hỗ trợ doanh nghiệp phát triển lâu dài và giảm thiểu rủi ro.
Các tiêu chuẩn ESG quốc tế phổ biến
Để thực hiện xu hướng áp dụng ESG và báo cáo bền vững, doanh nghiệp cần hiểu về các khung và tiêu chuẩn được công nhận quốc tế. Mặc dù có nhiều khung và tiêu chuẩn ESG khác nhau, một số khung được sử dụng rộng rãi và có ảnh hưởng lớn:
Global Reporting Initiative (GRI)
GRI cung cấp các tiêu chuẩn chi tiết về cách thức công bố thông tin về tác động kinh tế, môi trường và xã hội của doanh nghiệp. Các tiêu chuẩn GRI được thiết kế để áp dụng cho mọi loại hình tổ chức, mọi quy mô và ngành nghề, giúp doanh nghiệp lập báo cáo phát triển bền vững một cách toàn diện.
Sustainability Accounting Standards Board (SASB)
SASB tập trung vào việc xác định các tiêu chuẩn công bố thông tin bền vững có liên quan về mặt tài chính cho 77 ngành công nghiệp khác nhau. SASB giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định dựa trên các thông tin ESG cụ thể và có tính định lượng, phù hợp với từng ngành.
Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD)
TCFD cung cấp một khung khuyến nghị về công bố thông tin liên quan đến rủi ro và cơ hội từ biến đổi khí hậu. Khung này giúp các tổ chức trình bày thông tin tài chính liên quan đến khí hậu một cách rõ ràng và nhất quán, đặc biệt quan trọng khi lập báo cáo bền vững về khía cạnh môi trường.
UN Sustainable Development Goals (SDGs)
Mặc dù không phải là một tiêu chuẩn báo cáo trực tiếp, 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc thường được doanh nghiệp sử dụng làm kim chỉ nam để định hướng các hoạt động và báo cáo phát triển bền vững của mình, thể hiện đóng góp vào các mục tiêu toàn cầu.